El Greco

Mακράν η καλύτερη ελληνική ταινία που έχω δει. Ακόμα κι αν δεν είναι αποκλειστικά ελληνική, άλλα ελληνο-ουγγαρο-ισπανική παραγωγή.  Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Νικ Άστον), γνωστός ως Ελ Γκρέκο, αντιμετωπίζει την Ιερά Εξέταση. Σε ένα αυτοβιογραφικό του σημείωμα πριν την απολογία του, μας παρουσιάζει την ζωή του, από τότε που εγκατέλειψε την Κρήτη, την ζωή του στο εργαστήρι του Τιτσιάνο στην Βενετία και την γνωριμία με τον ιερέα Νίνιο ντε Γκεβάρα και την καταξίωση στο Τολέδο της Ισπανίας. Μέσα από την ταινία βλέπουμε τον καλλιτέχνη που παλεύει για την ελευθερία της τέχνης του, την ματαιοδοξία και την μέθη της εξουσίας στο πρόσωπο του ντε Γκεβάρα ως Μέγα Ιεροεξεταστή, την αγάπη, είτε αυτή είναι ερωτική στο πρόσωπο της Χερόνυμα και της Φραντζέσκα, είτε φιλική στο πρόσωπο του Νικολού. Βλέπουμε την μάχη της Τέχνης απέναντι στην Εκκλησία του Μεσσαίωνα.

Η σκηνοθεσία του Σμαραγδή είναι υποδειγματική εκτός από ελάχιστα ίσως σημεία. Οι ερμηνείες πολύ καλές, αν και η Δήμητρα Ματσούκα προδώθηκε από την  κακή προφορά ή γνώση αγγλικών. Η κακή προφορά των ελληνικών ορισμένες φορές πρόδωσε και τον Νικ Άστον. Η μουσική επένδυση φέρει την υπογραφή του Βαγγέλη Παππαθανασίου. Άφησα στο τέλος να αναφερθώ στην αξιομνημόνευτη – τελευταία – ερμηνεία του Σωτήρη Μουστάκα.

Η ταινία ήταν μια αφορμή για μένα να θελήσω να μάθω περισσότερα για τον άνθρωπο και καλλιτέχνη Ελ Γκρέκο. Δεν ξέρω αν ήταν αυτός ο σκοπός του Σμαραγδή, αν ναι το πέτυχε.

Βαθμός 9.